داشدان داشا نادير ازهرى كلاسيك عدالت داشدان داشا1-! كولتورل دوشونجه لر و پولتيكال قايغى لار بو سیرا مقاله لرآردیجیل اولاراق هر بیریسی اوزگوردوده ايضاح: “جيزما - قارالار” سيرا مقاله لرينده “ادبيات و سياست” بؤلومونده، ادبيات و سياست ايلگى(1)سى نى )اؤز ظنايمجه( آچيقلاميشام، او سيرا مقاله لرده كولتورل(2)آچى(3)دان نئچه پولتيكال(4)قونويا باخميشايديم. اينديسه “داشدان داشا!” سيرا مقاله لر، دوغروسو آذربايجاندا چاغداش )وورغولاييرام: چاغداش( پولتيكال دوشونوش(5)يارانماغينين آرزى سيدير. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى(6)لارى دونيادا كولترول و پولتيكال آنلاملارين دهييشمه سينى دهريندن دوشونوب بيلمه لى و بو يئنى آنلاملارا تنقيد آچى سيندان باخمالى ديرلار يعنى زامانين گه تيرگه(7)سى نه دهنينه(8)، كلاسيك پولتيكال دوشونوشلرين دوزه مينى پوزماق(9)، اويغون(10)گؤرونور. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى، “ميللت”، “عدالت”، “سياست”، “ميللى دولت” )دولت شكيللرينى( و “ايدئولوژى” آنلاملارينى باشدان باشا يئنى دن تعريف ائتمه لىديرلر. اومود، خالقيميزين باشى داشدان داشا ده يمه سين. حؤرمتلى اوخوجولار! سانكى دونيادا “عدالت”ين يوروتمه(11)سى گونو - گوندن چتينله شير و “عدالت” كلمه سيندن آرتيق ظلم ائتمك يادا دوشور! آنجاق اونودماياق: ضيالى لارين و خالقلارين پاسيف(12)دوروما دوشمه ك و “عدالت” آنلاميندان بوتونلوكله واز كئچمك(13)لرى توتاليترلرين ان بؤيوك ايستهيى دير. عدالت نه دئمك دير؟ دونيادا هر دوولتين، هر قروپدن(15))ايدئولوگيانين( هابئله هر كسين بو سورغويا چئشيدلى(16)جاوابى اولا بيلر. ظنايمجه بو گون “عدالت”ين تعريفى، چئشيدلى يارارلارى(17)مودورلوق ائتمكده دير. بيز ناغيللاردا يادا تاريخسل(18)روايتلرده فيلان پاديشاهين يا فيلان كسين عادل اولماغينى چوخ ائشيديب، اوخوموشوق، ايهر بو روايتلرين بير سيراسى دوغرو اولسادا، بو آداملار مكاتيكلاشماميش(19)آزيجيق(20)و آز ايلگىلى(21) توپلوملارينداديركى بيرهى سل(22)عدالتى يوروده بيليبلر. بوگون دونيادا اؤزل(23)اكونوميك(24)، پولتيكال، حقوقلا ايلگى لى(25)دوزهم(26)لر و دوزهن(27)لر وارديرو هئچ كس حاتتا هئچ دوولت بو دوزه ملر و دوزه نلره اعتناسيز اولا بيلمز، دئمك ايستهييرم: ظنايمجه پولتيكال ساحهده “عدالت” آنلامى بيرهى سل قاليبده دوغرولا بيلمز و بير پولتيكاچى تكجه بيرهى سل استعدادلارينا گؤره عادل اولا بيلمز، سادهلشديريم: سياست عالمينده عدالت مسئله سى هابئله عدالت آنلامى شخصى مسئله دئييل و تكجه بير نثرين الايله اولمالى دئييل بلكه عدالت، هر توپلومون(28)اكونوميك، كولتورل و پولتيكال دوروملارايلا ايلگيلى بير قونودور، تأسفله آيدينجاسينا يا گيزلى شعور(29)لاريندا هلهده بيزيم خالقيميز )حاتتا ضيالى لاريميزين چوخو( مين ايللر بوندان اؤنجه كيمى “عدالت” آنلامينى نفرده آختارير. آذربايجان اونودمامالى دير: بو كى بير نفر تاپيلا و بير خالقى بيردن بيره توتاليترلر اليندن و توتاليتاريزمين اؤزوندن قورتارا ظنايمجه اولمالى دئييل. ظنايمجه “عدالت” خونوسونا رمانتيك باخماق هابئله “عدالت” قونوسونا تكجه بير فضيلت كيمى باخماق اصلينده گئريچى(31)بير باخيشدير، بلكه گونوموزده “عدالت”، يارارلارين، مودورلوغو و “عادل” كيمسه، بير محاسيبه چى اوزمان(32)اولمالى دير، باشقا بير سؤزايله: “عدالت” بير جوره علم سل اؤزه للشديرمه(33)ده اولا بيلر. “عدالت” قونوسونا كلاسيك باخيشلاردان بيريسى ده عدالت آنلامينا “ايدئولوژى” آچى سيندان باخماقدير، بير سيرا ايدئولوگى يا صاحيبلرى “عدالت” آنلامينى سينيرلنديريب و تكجه اؤز باخيشلارينى “عدالت” آدينا يوروتمك ايسته ييرلر. بو باخيشلاردادا توتاليتاريزمين ايزلرينى آيدينجاسينا گؤرمك اولور. ظنايمجه بو گئنيش ايلگى لى و مكانيكلاشميش دونيادا، “عدالت” آنلامينى ايدئولوژى جاسينا بير آنلام تانيتماق، “عدالت” آنلامينى آرادان آپارماغدير، يعنى دئمك ايسته ييرم: ظنايمجه پولتيكال ساحه ده “عدالت” آنلامى ايدئولوژى جاسينا بير قاليبده دوغرولا بيلمز. سؤزومو توپلاشديريرام: 1) بيز و چوخلو باشقا خالقلار، “عدالت” قونوسونا متافيزيك باخيشلا باخيريق و عدالت قونوسونو تكجه بير جوره فضيلت بيليريك آمما بو فضيلتين چئوره سى هئچ بيريميزه آيدين دئييل 2) بير سيرا ضيالى لار، “عدالت” قونوسونا ايدئولوژى آچى سيندان باخيب “عدالت” قونوسونو سينيرلنديريرلر 3) يادا دئدييميز بيرهى سل “عدالت”سه دوغرو گئديرلر. ظنايمجه ضيالى لاريميز هابئله اصلينده پولتيكاچى لاريميز اؤزلرينى بو اوچ آفتدن قورومالى ديرلار. اينديسه بو اوچ متافيزيك باخيشلا قارشى دوراراق دئييرم: بلكه ده “عدالت” توپلومسال يارارلارين ممكن اولدوقجا اويقون(35)مودورلوغودور و “عدالت” منفعتلر و يارارلارين ممكن اولدوغجا علمسل(36)پلانلاماسى دير(37)ظنايمجه “عدالت”-ه اؤزل بير رياضيات كيمى باخمالى ييق! البت هلهليك… اتكيازىلارى: (1) فارسجا: رابطه، بستگى (2) فارسجا: فرهنگى (3) زاويه (4) فارسجا: سياسى (5) فارسجا: تفكر (6) فارسجا: سياستمدار (7) فارسجا: بنا به ضرورت، آمدِ كار (8) فارسجا: به سببِ (9) دوزهم پوزماق: فارسجا: ساختشكنى (10) فارسجا: مناسب (11) فارسجا: اجرا كردن (12) فارسجا: خنثى، منفعل (13) فارسجا: صرفنظر كردن (14) فارسجا: تماميتخواه (15) فارسجا: گروه، دسته (16) فارسجا: گوناگون (17) فارسجا: منفعت (18) فارسجا: تاريخى (19) غيرِ مكانيزه (20) فارسجا: محدود (21) فارسجا: كمرابطه، كم ارتباط (22) فارسجا: شخصى (23) خاص (24) فارسجا: اقتصادى (25) فارسجا: حقوقى (26) فارسجا: ساخت (27) فارسجا: نظم (28) فارسجا: اجتماع (29) فارسجا: ناخودآگاه (30) فارسجا: قبل (31) فارسجا: ارتجاعى (32) فارسجا: متخصص (33) فارسجا: تخصص (34) سينيرلنديرمك: فارسجا: محدود كردن (35) فارسجا: مناسب (36) فارسجا: علمى (37پلانلاما: فارسجا: برنامه ريزى كردن! داشدان داشا2 نادير ازهرى كولتورل دوشونجه لر و پولتيكال قايغى لار (بو سیرا مقاله لر آردیجیل اولاراق هر بیریسی اوزگوردوده) ايضاح: “جيزما - قارالار” سيرا مقاله لرينده “ادبيات و سياست” بؤلومونده، ادبيات و سياست ايلگى(1)سى نى )اؤز ظنايمجه( آچيقلاميشام، او سيرا مقاله لرده كولتورل(2)آچى(3)دان نئچه پولتيكال(4)قونويا باخميشايديم. اينديسه “داشدان داشا!” سيرا مقاله لر، دوغروسو آذربايجاندا چاغداش )وورغولاييرام: چاغداش( پولتيكال دوشونوش(5)يارانماغينين آرزى سيدير. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى(6)لارى دونيادا كولترول و پولتيكال آنلاملارين دهييشمه سينى دهريندن دوشونوب بيلمه لى و بو يئنى آنلاملارا تنقيد آچى سيندان باخمالى ديرلار يعنى زامانين گه تيرگه(7)سى نه دهنينه(8)، كلاسيك پولتيكال دوشونوشلرين دوزهمينى پوزماق(9)، اويغون(10)گؤرونور. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى، “ميللت”، “عدالت”، “سياست”، “ميللى دولت” )دولت شكيللرينى( و “ايدئولوژى” آنلاملارينى باشدان باشا يئنى دن تعريف ائتمه لى ديرلر. اومود، خالقيميزين باشى داشدان داشا دهيمه سين. كلاسيك “ميللت” و “دؤولت” آنلامى حؤرمتلى اوخوجولار! سانكى “دؤولت”كلمهسى نين مدرن آنلامى )ييرمى يوز ايلليك(11)ده آرايا گلن “دؤولت” آنلامى( اصلينده آوروپادان آلينميش بير آنلامدير. آوروپادا پاديشاهلاردان سونراكى چاغدا “دؤولت” آنلامى گئت - گئده ايچدن يئنى لشيب، دهييشيب، بو گونكو دورومونا(12)چاتميشدير، آنجاق همين مدرن آنلام گونوموزده، آوروپا هابئله آمئريكادا يئنه، دهييشمكده دير، بو دهييشمه لردن هئچ اولماسا آگاه اولماق “دؤولت” هابئله “ميللت” آنلامى نا تنقيد آچى سيندان باخماق همده اؤيرنمك، آذربايجان ضيالى لارى اوچون ظنايمجه گرهكلى(13)دير، آنجاق ديققت ائدهك، بيزيم توپلوم(14)همين دهييشيلمه ده اولان “دؤولت”، “ميللت” آنلاميندان چوخ گئرى ده قالميش بير توپلومدور. اينديسه چاليشاجاغام بو قونويو آچيقلايام: ييرمى نجى يوز ايلين ايلك(15)ايللرينده اكونوميك(16)آچى دان بنزهر(17)اوچون بير ماشينين “ايلك ماتريال”(18)ى او ماشينين ده يهرينين(19)قيرخ فايزى(20)اولا بيلرميش، يعنى ييرمى نجى يوز ايلين باشلانيش ايللرينده “ايلك ماتئريال”هابئله معدن، يئر و اؤلكه، اكونوميك چابالاردا بيرينجى رولو و اؤنم(21)ى وارايميش، بو اكونوميك دوروم اؤزونه اويغون پولتيكال دوزهم(22)لر و دوزه ن(24)لر يعنى اؤزل(25)”دؤولت” و “ميللت” آنلاملارينى يارادميشدير، او چاغدا آوروپالى لار اوچون ميللت آنلامى ايلكينده اؤزل سينيرلرى اولان بير اؤلكه و او اؤلكه ده ياشايان توپلوم دئمك ايميش )چونكو اكونوميك يؤندن “ايلك ماتئريال”، معدن و اؤلكه، چوخ اؤنملى ايميش( بو آنلاملا ايلگى ده، “دؤولت” سينيرلنميش اؤلكه نين ياسالارينى(22)چئشيدلى(28)دوروملارا گؤره حدودلاشديرمالى ايميش، سينيرلر هابئله سوى(29)لار ديققتله نظره آلينيب حدودلارى تعيين ائديلميشدير )هر دؤولتين اؤز يارارلارينا گؤره( گونوموزده يعنى ييرمى بيرينجى يوز ايلين، باشلانيش ايللرينده، دونيادا اكونوميك و پولتيكال دهييشيك(31)لره راستلاشيريق )اصلينده آوروپا و آمئريكادا( بنزهر اوچون، ايندى بير “بيلگى سايار”(32)ين “ايلك ماتئريال”لارى او “بيلگى سايارين دهيه رينين تكجه بير فايزى دير، يعنى او “بيلگى سايار”ين دهيه رينين دوقسان دوققوز فايزى “ايلك ماتئريال”لارى يوخ، بلكه اوندا ايشلنميش علمدن و بيلگىدن آسيلى دير، يعنى گونوموزده دونيادا “ايلك ماتئريال” هابئله هر اؤلكه نين “ايلك ماتئريال”لارى يوخ بلكه ايلكينده هر اؤلكه نين آداملارينين علم و اؤزل بيلگى سى اؤنملى دير؛ بو يؤيوك اكونوميك دهييشيك، تئزليكله آوروپا و آمئريكادا “دؤولت” و “ميللت” آنلامينى و رولونو دهييشيب بو ايكى قونودا گئت - گئده يئنى پولتيكال فورمالار دوغاجاقدير، بو علمسل هابئله اكونوميك دهييشيكلر ايلكينده آوروپا و آمئريكادا “ميللت” آنلامينى بير سينيرلنميش اؤلكه ده ياشايان توپلومدان )آداملاردان(، اورتاق(34)اكونوميك يارارلارى اولان توپلوملارا )آداملارا( دهييشه جكدير و بونونلا ياناشى دؤولتلرين پروقرام(35)لارى و دوزهملرى دهييشهجك؛ بنزهر اوچون، آلمانيانين ژاپونداكى “هوندا” فابريكاسى لا بؤيوك تيجارت قرارينا(36)گلمه سى ميللى بير حركت سانيلا بيله جكدير )بو تكجه بير بنزهردير( يعنى ميللى يارارلار، اكونوميك قرارلارا دؤنمكدهدير و گئت - گئده آوروپاداكى اؤلكه لرين ميللى يارارلارى بوتون سينيرلردن آشيب - داشير )بو پروسه نين دالغالارى بيزه طرف گلمه كدهدير( ايندى آوروپا هابئله آمئريكادا ميللى يارار، تكجه اؤلكه لر آراسيندا يوخ بلكه چئشيدلى و بؤيوك تيجارت سئنترلر آراسيندا تعيين اولونور و بونونلا ياناشى “دؤولت”لرين ياسالارى، ياسا دوروموندان چيخيب، دوزوك(38)و قرار دورومونا دهييشير و دؤولتين رولو گونو - گوندن اسكيلير. ايندى بير آندا بير اؤلكهنين بؤيوك اكونوميك سئنترلرى باشقا اؤلكهلرين اكونوميك سئنترلرى ايله باغلاشماغدا احتيمال كى اؤز اؤلكه سينين ميللى يارارلارى نيدا قوروسون هابئله اولا بيلركى عين زاماندا همان اؤلكه نين اكونوميك سئنترى؛ باغلاشديغى اؤلكه لرين قارشى سيندا دوران باشقا بير اؤلكه نين اكونوميك سئنترلرى ايله ده باغلاشسين )بورادا هله ليك بو پروسه دن مدافيعه يا بو پروسه يه هجوم قصديميز يوخدور( دئمك بو يئنى دهييشيكده، دؤولتلرين ياسالاريندان آرتيق، بؤيوك اكونوميك سئنترلرين دوزوكلرى هابئله قرارلارى دونيادا اؤنملى اولاجاقدير، بو پروسه ده بيلگى نين بيرينجى رولو و اؤنمى واردير، ايندى، يعنى ييرمى بيرينجى يوز ايلده(39)”قدرت” “ايلك ماتئريال”لارا صاحيب اولماقدا دئييل، ايندى دونيادا “قدرت” علم، هابئله “اؤزل بيلگى”لره صاحيب اولماقدادير، بوندان سونرا بيزه تاى اؤلكهلر، اكونوميك و بيلگى ساحه لرينده ايشيق سرعتايله آوروپادان گئرى قالاجاقلار، چونكو “ايلك ماتئريال”ين دهيهرى بيلگى قارشى سيندا گونو - گوندن يئنه جكدير )حاتتا ايهر نفت، اللى دلارا ساتيلسادا )مثلن( بير الكتريك پارچا(40)سى نى آوروپادان آلماق اوچون نئچه برابر اؤدهمه لى ييك( دونيادا بو اكونوميك دهييشيك، گلهجكده بوتون اؤلكه لر و اورتا دوغو(41)اؤلكه لرينده گرچكدن اؤزل پولتيكال و اكونوميك ائتكى(42)لر قوياجاقدير. ايندى بو اؤنرى(43)لرى طرح ائديريك: 1) “ميللت”، “دؤولت” و “ميللى دؤولت” آنلامينى يئنى دن تعريف ائتمك. دونيادا غاليب اولان اكونوميك دوروم بوتون سينيرلرى آشيب - داشديغى حالدا، ميللى دؤولتلرين چوخ ديققتلى اكونوميك پروقراملارى اولمالى دير )بو قونونو بلكه باشقا بير فرصتده آچيقلاديق( هله ليك آذربايجانلى فيكير صاحيبلريندن بو قونو حاققيندا فيكيرلشمه يه دعوت ائديرم. 2) آذربايجانين “ژئوپولئتيك(44)” ايمكانلارينا يئنى دن گؤز گزديرمك و او ايمكانلارى طرح ائتمك. 3) آذربايجاندا “انتئلئكتوئل(45)بير نسل ياراتماق و توپلاشديرماق )قوزئى آذربايجاندادا بو پروبئلم(46)واردير( 4) بو گون بيزيم اؤزل تشبث(47)لره و آذربايجانلى تكنوكرات(48)لارا و آذربايجانا يانانلارا آرتيق احتياجيميز واردير، اونودماياق. سونوندا دئمهلى يم بو گونكو دوروموموزا گؤره، آذربايجان سئوهرليك، او واخت چوخ دهيه رلى ديركى بيزيم اليميزدن آذربايحان اوچون دهيه رلى بير ايش گلسين، آذربايجان اوچون چاليشانلار كاش آيدينجاسينا پروقراملارينى طرح ائده بيلسينلر، يوخسا يئنه كور احساسلا دايانماق و ساوادسيز يادا فيكيرسيز ساوادلى، )و صداقتسيز( ليدرلر(49)دالينا دوشمك و تكجه شعارلارا اوغراماق(50)قدرت داعواسينا چاتاجاقدير، اومود خالقيميزين باشى داشدان داشا دهيمه سين… اتكيازىلارى: (1) فارسجا: رابطه، بستگى (2) فارسجا: فرهنگى (3) زاويه (4) فارسجا: سياسى (5) فارسجا: تفكر (6) فارسجا: سياستمدار (7) فارسجا: بنا به ضرورت، آمدِ كار (8) فارسجا: به سببِ (9) دوزهم پوزماق: فارسجا: ساختشكنى (10) فارسجا: مناسب (11) فارسجا: قرن بيستم (12) دوروم، فارسجا: وضعيت (13) فارسجا: ضرورى (14) فارسجا: اجتماع (15) فارسجا: اول، ابتدا (16) فارسجا: اقتصادى (17) مثال (18) فارسجا: ماده اوليه (19) فارسجا: بها، ارزش (20) فارسجا: “درصد” (21) فارسجا: تلاش (22) فارسجا: اهميت (23) فارسجا: ساختار (24) فارسجا: نظم (25) خاص، مخصوص (26) فارسجا: مرز (27) فارسجا: قانون (28) فارسجا: گوناگون (29) فارسجا: نژاد (30) فارسجا: منفعت، سود (31) فارسجا: دگرگون (32) كامپيوتر (33) فارسجا: علمى (34) فارسجا: مشترك (35) فارسجا: برنامه (36) فارسجا: قرارداد (37) فارسجا: مركز (38) دوزوك: توزوك، فارسجا: آييننامه (39) فارسجا: قرن بيست و يكم (40) فارسجا: قطعه (41) فارسجا: خاورميانه (42) فارسجا: تأثير (43) فارسجا: پيشنهاد (44) فارسجا: جغرافياى سياسى (45) فارسجا: روشنفكر، انديشمند (46) فارسجا: مشكل (47) فارسجا: ابتكار (48) فارسجا: (49) فارسجا: رهبران (50) فارسجا: دچار شدن ايضاح: بو مقاله نين اكونوميك حيسسه لرى ايله ايلگى ده “ژان مارى گنو” دوشونجه لريندن ائتكى لنميشم داشدان داشا! 3 نادير ازهرى كولتوره ل دوشونجه لر و پولتيكال قايغى لار بو سیرا مقاله لر آردلجیل اولاراق هر بیریسی اوزگوردوده ايضاح: “جيزما - قارالار” سيرا مقاله لرينده “ادبيات و سياست” بؤلومونده، ادبيات و سياست ايلگى سى نى )اؤز ظنايمجه( آچيقلاميشام، او سيرا مقاله لرده كولتوره ل آچى(1)دان نئچه پولتيكال قونويا باخميشايديم. اينديسه “داشدان داشا”! سيرا مقاله لر، دوغروسو آذربايجاندا چاغداش )وورغولاييرام: چاغداش( پولتيكال دوشونوش يارانماغينين آرزى سيدير. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى دونيادا كولتوره ل و پولتيكال آنلاملارين دهييشمه سينى ده ريندن دوشونوب بيلمهل ى و بو يئنى آنلاملارا تنقيد آچى سيندان باخمالى ديرلار يعنى زامانين گه تيرگه(2)سى نهده(3)نينه، كلاسيك پولتيكال دوشونوشلرين دوزه مينى پوزماق(4)، اويغون گؤرونور. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى، “ميللت”، “عدالت”، “سياست”، “ميللى دؤولت” )دؤولت شكيللرينى( و “ايدئولوژى” آنلاملارينى باشدان باشا يئنى دن تعريف ائتمه لىديرلر. اومود، خالقيميزين باشى داشدان داشا دهيمه سين. توپلومسال دئوريم و اسكيلتمك آفتى “آنتونيو گرامشى”نين نظرلريندن ائتكى(5)له نهرك ايكى چئشيد(6)دئوريمدن آد آپارماق اولور: 1) پولتيكال دئوريم 2) توپلومسال دئوريم. پولتيكال دئوريمده بير توپلومون دوشونوشى فونداسيونلاريندا چوخلو دهييشيك باش وئرمه يير و تكجه توپلومون اوز، و، اوست قورولوشلارى )اؤزل حالدا حكومت فورماسى( دهييشيلير، بنزه ر اوچون: Xآدلى ديكتاتور گئديب Y آدلى باشقا بير ديكتاتور قدرته چاتير و تكجه ديكتاتورلوغون آدى و سببلرى دهييشيلير، دئمك پولتيكال دئوريمده بير توپلومون اورتاق سهوى يهسى و گئديشى دهريندن دهييشمه يير؛ آمما توپلومسال دئوريم، بير توپلومون چوخلو دوشونوشلرينين دهييشمهسيندن عيبارتدير. توپلومسال دئوريم بير توپلومون فيكرينده چوخ دهريندن يئر سالميش گئريچى(7)فيكيرلرينى دهييشمكدير، دئمك توپلومسال دئوريمده بير توپلومون تمل(8)فيكيرلرينده دهييشيكليك باش وئرير. بو سطيرلرين يازارينا گؤره آذربايجانين چاغداش پولتيكاچى لارى )اورتالاريندا اولان چوخلو فرقلرايله( يا بير سيرا رفورملارا دوغرو چاليشيرلار )بير سيرالارى يالواريرلار( يادا بير سيراسى آيدين پروقراملارى اولماياراق، بوتون سل و گئنل كلمه لره و آنلاملارا هابئله شعارلارا اوغراياراق پولتيكال يؤنلرده چاليشيرلار )ظنايمجه علمسيز و بيلگى سيز صداقت، فاجعه يارادار(. بو سطيرلرين يازارينا گؤره هر كيم و هر قروپ ايلكينده آذربايجانا گؤره اؤز پروقراملارينى علمسل و آيدينجاسينا دئمهلى دير. اونودماياق: تاريخ بويو، توتاليترلر بوتون سل، گئنل و ايبهاملى و يوروملولو كلمهلردن و جمله لردن فايدالانيبلار، ترسينه سربست اينسانلار هر زامان فيكيرلرينى آيدينجاسينا و پيلانلاشميش حالدا ايضاح ائديبلر، گونوموزده كولتوروموز و آذربايجانين ميللى حركتى نه، دوغرو چاليشيرام دئييب آرديجا “ايران، ايسلام و تورك” دئيينلر بو فيكيرلرينين پولتيكال سونوجونو و قورولوشونو و نئجه دؤولت اولا بيله جهيينى آيدينجاسينا ايضاح ائتمهلى ديرلر.(9) ظنايمجه بو گون ضيالى لار و يازيچى لاريميز توپلومسال دئوريمين فونداسيونلارينى ياراتمالى ديرلار، يوخسا X گئديب X1 گله جك و حسن كچل گئديب كئچل حسن گله جكدير، بو نئچه يوز ايلليك فاجيعه دن قورتارماق اوچون ضيالى لار و دوشوننلر: 1) چوخلو كلاسيك و چاغداش متنلرى تنقيد آچى سيندان اوخومالى ديرلار )باشقا ديللرى اؤيرهنمه لى ديرلر( 2) دهريندن دوشونمك و دوروملارينى آناليز ائتمه يى و يئنى فيكير ياراتمانى تمرين ائتمهلى ديرلر. 3) اسكيلتمك آفتى ايله امانسيز جاسينا چيرپيشمالى ديرلار. بو مقاله ده تاريخسل اسكيلتمك قونوسونا عاييد ايضاح وئرمهلى يم: ظنايمجه تاريخيميزده اسكيلتمك قونوسونا عاييد آيدينجاسينا يازان “ميرزا فتحعلى آخوندزاده”دير، گؤركملى سى بوراسى ديركى “ميرزافتحعلى آخوندزاده”نين “كمالالدوله مكتوبلارى” آدلى كيتابى 130 ايل بوندان اؤنجه يازيلاراق 4291نجى ايلده باكى دا يئنى اليفباايله چاپ اولونور و 5891نجى ايلده يئنه باكى دا فارسجا چاپ اولونور، بورادا “ماشاالله آجودانى”نين “مشروطه ى ايرانى” آدلى كيتابيندان فاكت گئتيريرم )البت “ماشاالله آجودانى”نين باشقا فيكيرلرى بو سطيرلرين يازارينين فيكيرلرى ايله اوست اوسته دوشمه يير) “آخوندزاده”، “مستشارالدوله”نين “يك كلمه” كيتابينا گؤره يازير: “… شما براى اجراى عدالت به “احكام شريعت” متمسك مى شويد، به خيال شما چنان مى رسد كه گويا به امداد احكام شريعت “كنستى توسيون” فرانسه را در مشرق زمين مجرى مى توان داشت. حاشا و كلا، بلكه محال و ممتنع است…”(10) “مستشارالدوله” باشقا بير مكتوبدا “آخوندزاده”يه يازير: “… بدان جهت آن قوانين را )آوروپا قانونلارينى( به آيات و احاديث و اخبار مستند كرده و براهين آورده بود كه “… ديگر نگويند، فلان چيز مخالفِ آئين اسلام يا آئين اسلام مانعِ ترقى و “سيويليزاسيونه است” و در نامه ى ديگرى از “آخوندزاده” كه “آدميّت” هم بخشى از آن را در كتاب خود نقل كرده است “آخوندزاده” صريحاً به اين موضوع اشاره و انتقاد مى كند كه “… رسالهاى كه شما از يوروپا آورده بوديد و جميع آيات و احاديث را نيز به تقويت مدعاى خود در آن رساله دليل شمرده بوديد، نتيجه خيالاتِ )بورادا “فيكيرلر” معناسيندادير( يوروپائيان است… مگر كافه مردم آيات و احاديث را مى فهمند؟ نگر چاره اين كار آيات و احاديث است؟…”(11) باشقا بير يازيدا، او واختكى “آخوندزاده”دن ايسته ييرلركى اؤز كيتابينين )”كمالالدوله مكتوبلارى”( لحنينى يوموشالتسين و اسكيلتسين و بير سيرا سؤزلرى “پرده” ايچره دئسين، “آخوندزاده” دئيير: “… »عرفاى متقدمين« ما چنين كرده اند يعنى “فيلسوفيّت را خودشان فهميده اند، اما در بيانش به عامّه ملت و به عامّه نوع بشر بر مقتضاى جبونى و كمجرئتى رفتاركرده اند. از اين جهت مراد ايشان تا امروز غيرمنكشف مانده است” اما حكماى يوروپا مثل “ولتر” فرنگى و “بوقل” انگليسى و ديگران آنچه را كه خود فهميده اند به عامّه مردم نيز بر طبق ادراك خودشان در كمال صراحت بدون جبن و هراس و بدون پرده كشى و سرپوش فهمانيده اند…” و تصريح مى كند كه نسخه مورد نظرش بايد “به همان وضع و تركيب” بدون هيچ نوع تغيير و تبديل و “پرده كشى و سرپوش” چاپ شود چرا كه “… غرض من از اين نسخه تنها »سيويليزه« شدن ملت من نيست، من مى خواهم راه ارباب خيال را )بورادا دوشوننلر معناسيندادير( بگشايم و به خيالِ )بورادا فيكير معناسيندادير( فيلسوفان و حكماى خودمان كه هزار و دويست و هشتاد و هفت سال است در قيد و حبس است آزادى ببخشم…” منظور “آخوندزاده” از خيال در آن عبارت همان تفكر و تعقل فلسفى و انديشيدن است…”(12) بيزيم خالقيميز و خالقيميزين مثلن ضيالى لارى نئچه يوز ايللردير توتاليترلر الينده بو اسكيلتمك ايشينده ديرلر و بو ايش اوچون هر زامان مين بير بهانه ياراديبلار، بونا گؤره يوز اوتوز ايل بوندان اؤنجه نين پروبئلم(13)لرى ايندىده بيز اوچون پروبئلمدير و بونداندا آرتيق بو اؤلكه ده هر زامان باشقا فيكيرله شنلرين گونو قاراايميش، بنزهر اوچون: “… سرنوشت نشر اين “مكتوباتِ” “آخوندزاده” با سرنوشت سانسور در ايران گره خورده است. نگارش اصلِ كتاب و صورت اوليه ى آن در اواسط سال 1282 ه . ق (1865 ميلادى( پايان مى گيرد. تلاش دردآلوده اش براى چاپ و نشر آن در ايران يا خارج از ايران، همه جا با مشكل و مانع رو به رو شد. داستان دراز دامنِ اين تلاشِ بى وقفه در نامه هاى او بازتاب گستردهاى يافته است. مأيوس و خسته از همه ى اين تلاشها براى انتشار آن به نسل آينده و به قرن آينده چشم مىدوزد. در نامهاى به “ملكم” “متذكر مى گردد كه انتشار “كمالالدوله” براى من ميسر نگرديد شايد پس از صد سال، اخلاف ما به چاپ اين تأليف موفق بشوند…” بيش از صد و سى سال از تاريخ نگارش “مكتوبات كمالالدوله” مى گذرد، انقلاب مشروطه هم درگرفت، مشروطيت هم اعلان شد و سرانجام، سلطنت هم برافتاد، اما هنوز از پس آن همه ماجراها و فراز و نشيبها و انقلاب به كتاب او در كشور ما ايران، اجازهى نشر آزاد داده نشده است…”(14) بودور يازيميز؟ بير چئشيد يازيقليغى مين ايللر ياشاماق؟ نه اولور فيكيرله شين… اتك يازى لارى: (1) زاويه (2) فارسجا: بنا به ضرورت، آمدِ كار (3) فارسجا: به سببِ (4) “دوزهم پوزماق” فارسجا: “ساختشكنى” (5) تأثير (6) طرز، نوع (7) فارسجا: ارتجاعى (8) فارسجا: اساس (9) مثلن باخين “آواى اردبيل 10) 233) “مشروطه ى ايرانى”، “ماشاالله آجودانى”، نشر اختران، 1382، ص 11) 44) همان قايناق ص 12) 47) همان قايناق ص 13) 48) فارسجا: مشكل (14) همان قايناق ص 33 و 34 2) “زبان به مثابه ايدئولوژى” - گفتگو با نادر ازهرى - آواى اردبيل - 162 نجى سايى. داشدان داشا4 كلاسيك ادبيات نادير ازهري ايضاح: “جيزما - قارالار” سيرا مقاله لرينده “ادبيات و سياست” بؤلومونده، ادبيات و سياست ايلگىسى نى )اؤز ظنايمجه( آچيقلاميشام، او سيرا مقاله لرده كولتوره ل آچى(1)دان نئچه پولتيكال قونويا باخميشايديم. اينديسه “داشدان داشا”! سيرا مقاله لر، دوغروسو آذربايجاندا چاغداش )وورغولاييرام: چاغداش( پولتيكال دوشونوش يارانماغينين آرزى سيدير. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى دونيادا كولتوره ل و پولتيكال آنلاملارين دهييشمه سينى دهريندن دوشونوب بيلمه لى و بو يئنى آنلاملارا تنقيد آچى سيندان باخمالى ديرلار يعنى زامانين گه تيرگه(2)سى نه ده(3)نينه، كلاسيك پولتيكال دوشونوشلرين دوزهمينى پوزماق(4)، اويغون گؤرونور. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى، “ميللت”، “عدالت”، “سياست”، “ميللى دؤولت” )دؤولت شكيللرينى( و “ايدئولوژى” آنلاملارينى باشدان باشا يئنىدن تعريف ائتمهلى ديرلر. اومود، خالقيميزين باشى داشدان داشا دهيمه سين. “فدراليسم” فونداسيونلارى 0381جو ايلده “ويكتور هوگو” يازير: “من هله قورولماميش بير پارتىيانين(5)تمثيلجى(6)سى يم: مدنيت دئوريمى پارتى ياسى؛ بو پارتى يا ييرمى يوز ايللى يين(7)يول گؤسترهنى اولاجاقدير و ايلكينده “آوروپا بيرلشميش دؤولتلرينى” و سونرا “دونيا بيرلشميش دؤولتلرينى” ياراداجاقدير…”(9481 (8جو ايلده “باريش يولداشلارينين كنگره سى”(9)”ويكتور هوگو” باشچى ليقىلا “پاريس” شهرينده “آوروپا بيرلشميش دؤولتلرى” ايده سينى يوروتمك اوچون ايشه باشلادى. باشقا يؤندن 3681 جو ايلده “پرودون” “فدراتيو پرنسيبى” آدلى كيتابيندا يازير: مركزلشميش دؤولتلرين” دؤرو آرتيق قورتارميشدير و ييرمى نجى يوز ايل؛ فدراسيونلار دؤرهسى دير” ايندى، ييرمى بيرينجى يوز ايلين ايلك ايللرينده، “ويكتور هوگو” و “پرودون” دئيين سؤزلر، اوست - اوسته دوغرو چيخيب، آنجاق ديققت ائدهك: يوز آلتميش ايل بوندان اؤنجه “آوروپا”دا “فدراتيو” تئورى لرى و اونا عاييد كنگره لر يارانميشدير، اوصوللو باخساق “فدراتيو” قورولوشوندا ايلكينده دموكراسى تجروبهلرى و دموكراتيك بير دوروم گئرهكلى دير، او ميللتلركى “سنديكا”، “پارتى يا” و دموكراتيك ايلهنجه لره ماليك دئييللر و دموكراسى ساحه سينده پراتيك تجروبه لرى يوخدور؛ “فدراتيو” ساحهلرده ده بويوك پروبئلملرله ال به ياخا اولاجاخلار، ظنايمجه بيزيم اؤلكه بو سيرا اؤلكه لردندير. ايهر دونيادا ايندى كى پارتى يالارين آناسى، فرانسه ده و آوروپادا اولان “دانيشيق سالونلارى”ايدى (1789 داندا اؤنجه(، ايه ر، اونسگگيزنجى يوز ايلده فرانسه ده “سنديكا اوتاقلارى” يارانميشدير )اودا چوخ آكتيو(10)دورومدا(، بو گون بيزيم اؤلكه ده و ييريمى بيرينجى يوز ايلين ايلك ايللرينده نه اؤزگور(11)سنديكا نه اؤزگور پارتى يا نه ده فدراتيو بير قورولوش واردير، نهده حاتتا بو قونولار دوغرولوك(12)سانيلير، ظنايمجه چاغداش تاريخ بويو، ايران آدلى اؤلكه ده هله ضيالى آدلانميش كيمسه لرين چوخو )مجبور قالديقدان سونرا( تكجه چاليشيبلار آوروپادان گلميش فيكيرلرى دينايله باريشديرسينلار و بو يولدا چوخلو پروبئلملر ياشدير. 2) فارس شووينيزمى. 3) فارس ضيالى لارينين )بير چوخو( نهايتده آذربايجانا عاييد فارس شووينيستلرى كيمى فيكيرلشمه يى. 4) “كورد” خالقى نين دورومو. بيرينجى پروبئلم يعنى دموكراسى يوخسوللوغو، ايراندا ياشايان خالقلارين ائپيدئمى پروبئلمى دير، ظنايمجه ايلكينده دموكراسى ساحه لرينه آدديم قويماق اوچون صينفى ايلهنجه لر و صينفى قورولوشلار )سنديكالار كيمى( گرهكلى دير، ايلكينده يازيچى لار، مطبوعاتچى لار و ضيالى لاريميز، اؤزگور صينفى قورولوشلارينى ياراتمالى ديرلار )بو قونويا آييد بلكه “سنديكا و پارتى يا” بؤلومونده ايضاح وئره بيلديم( ايكينجى پروبئلمه عاييد، فارس شووينيزمينى و بوتون شووينيزملرى تنقيده چكمك گرهكلى دير، ضيالى لاريميز )مثلن( شعارلا يوخ بلكه فارس شووينيزمى فيكرينى آناليز ائتمكله او فيكرى آرادان قالديرمالى ديرلار. اوچونجو پروبئلمه عاييد دئمهلى يم فارس ضيالى لار و فارس يازيچى لارين بعضن شووينيست باخيشلاريندان وازكئچمه مك(14)و اونلارا تنقيد آچى سيندان باخماق گرهكلى دير، آذربايجانلى لارا شووينيستجه سينه باخماق فارس ديلينده حاتتا گوجلو شاعير يا يازار طرفيندن اولسادا باغيشلانمازدير )همده تورك اولوب فارس ديلينده يازانلارين طرفيندن مثلن باخين: آواى اردبيل - 230 - حؤرمتلى اؤزگهلر” مقاله سينه( دؤردونجو پروبئلمه عاييد ظنايمجه آذربايجان و “كورد” خالقى نين “مئتره پولتيك” دورومو و فارس شووينيزمين يارارلارى(15)گله جكده بو ايكى خالقى بلكه بير بيرى له ساواشديرا، آذربايجان ضيالى لارى هابئله يازارلارى “كورد” خالقينين ضيالى لارى و يازارلارى ايلا ايلگى لى اولمالى ديرلار، ايهر ايندى دن باريش دورومو آذربايجان و “كورد” خالقى نين طرفيندن اونلارين خالقلارينا آچيقلانماسا، گلهجكده بؤيوك پروبئلملره شاهيد اولاجاغيق، گونوموزده نه “كورد” خالقينين ضيالى لارى نهده آذربايجان خالقى نين ضيالى لارى بو كونويا ماراق گؤسترمه ييرلر و ايكى طرف بير بيرينى - بير جوره قورخو سانيرلار و نيفرت بو ايكى خالق آراسيندا بوى آتماغدادير، بو كونويا عاييد بؤيوك بير آييق - ساييقليق وئريرم… گونوموزده، دونيادا “فدراتيو” اؤلكه لرين دورومونو آناليز ائتمك و هر اؤلكه ده نئجه فدراتيو بير قورولوش يارانماغينين آناليز ائتمهيى گرهكلى دير، فدراليسم باتى دان گلمه قونودور و بوگون، هر، يئريندن دوران ايسته يير اؤز عالمينده اوندا دهييشيكليك ياراتسين بو ماهناياكى بوراسى باتى دئييل ايراندير، بو “قاش آليم دئييب گؤز چيخاردان لار” هاچانادك…؟! سونوندا دئمهلى يم فارسلارين سده لر بويو سلطنت ائديب حاكيم اولماغلارى و اونلارين پولتيكال منليكلرى، باشقا خالقلارايلا فدراتيو ياشاماغلارينى چوخ زور ائده جكدير، بو قونولار بيرهر - بيرهر آناليز ائتمهلى و دوشونمهلى ديرلر، نه اولور فيكيرلهشين… اتك يازىلارى: 1) زاويه 2) فارسجا: بنا به ضرورت، آمدِ كار 3) فارسجا: به سببِ 4) “دوزهم پوزماق، فارسجا: “ساخت شكنى” 5) فارسجا: حزب 6) فارسجا: نماينده 7) فارسجا: قرن بيستم “اصول علوم سياسى - ج اول - دكتر رضا علومى - صص 195 و 691 9) paixLe Gongres des Amis de La 01) فعال 11) مستقل 12) فارسجا: جدى 13) فارسجا: مشكل 14) فارسجا: صرفنموراجيعت ائده بيلرسينيز: جيزما - قارالار” سيرا مقاله لريندن: “اوچ بوجاغلى ادبى دو داشدان داشا5 آختاريش: نادير ازهرى - نيگين نوادهرضى ايضاح: “جيزما - قارالار” سيرا مقاله لرينده “ادبيات و سياست” بؤلومونده، ادبيات و سياست ايلگى سى نى )اؤز ظنايمجه( آچيقلاميشام، او سيرا مقاله لرده كولتورهل آچى(1)دان نئچه پولتيكال قونويا باخميشايديم. اينديسه “داشدان داشا”! سيرا مقاله لر، دوغروسو آذربايجاندا چاغداش )وورغولاييرام: چاغداش( پولتيكال دوشونوش يارانماغينين آرزى سيدير. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى دونيادا كولتورهل و پولتيكال آنلاملارين دهييشمه سينى دهريندن دوشونوب بيلمه لى و بو يئنى آنلاملارا تنقيد آچى سيندان باخمالى ديرلار يعنى زامانين گهتيرگه(2)سى نهده(3)نينه، كلاسيك پولتيكال دوشونوشلرين دوزهمينى پوزماق(4)، اويغون گؤرونور. ظنايمجه آذربايجان ضيالىلار و پولتيكاچى لارى، “ميللت”، “عدالت”، “سياست”، “ميللى دؤولت” )دؤولت شكيللرينى( و “ايدئولوژى” آنلاملارينى باشدان باشا يئنى دن تعريف ائتمه لى ديرلر. اومود، خالقيميزين باشى داشدان داشا دهيمه سين. كلاسيك ماركسيسم گونوموزده و كمونيست آدلانان دؤولتلرين داغيليشيندان سونرا، دونيانين “سول گؤروش” ضيالى لارى آستا - آستا بو اولايين نه دنلرينى آرامايا باشلاييب و سوسياليزم، كمونيزم گله جهيينى هابئله ماركسيسم - لنينيسم فلسفه مكتبينى يئنى تنقيد ائتمك آماجينا گليبلر، بو “سول گؤروش” ضيالى لارين اؤنملى لرينيدن “آنتونيو نگرى” و “مايكل هارت”دان آد آپارماق اولور. گونوموزده و كمونيست آدلانان دؤولتلرين داغيليشيندان سونرا، “آنتونيو نگرى” و “مايل هارت” يئنى “سول گؤروش” سانيلاركن “ايمپيراتورلوق” آدلى تئورينى )بيرينجى اولاراق( طرح ائده بيلميشللر. بو گونكو ائورنده(5))اوچونجو دونيا اؤلكه لرينده” و بيزه اوخشار اؤلكه لرده اؤزهلليكله( سوسياليزم و كمونيزمه قسمن، اوچ اؤنم داشىيان قارشيلاشما واردير: 1) بونلاردان بير ساييمى “ساوهت”لرين داغيليشيندان سونرا، سوسياليزم، ماركسيسم و كمونيزمى قورتارميش و آرادان قالديريلميش بير فيكير و دوزهم سانيرلار )گئريچى دؤولتلر و كاپيتاليست اؤلكهلرين بو گؤرشو يايماغدا، اؤنملى رولو واردير( دئمهلى بيزيم اؤلكه ده، ده خالقيميزين، حاتتا ضيالى لاريميزين چوخو هلهليك بو قونويو بؤيله دوشونور. 2) آزيجيق بير ساييم، كلاسيك ماركسيسمين تمل پرنسيبلرينه اينانماقدا هلهده “ماركسيسم”ين دهييشمز تعليماتينا آز - چوخ بئل باغلاميشلار. 3) يئنى بير آخيم، “سول” حركتينين موباريزهسينه نئجه داوام وئرمه يينين يوللارينى آراييب و ماركسيسمه يئنى تنقيد يؤنوندن ياخينلاشا بيلميشدير، دوغروسو بونلارى يئنى “سولجو”لار آدلانديرماق ممكندور. ظنايميزجه، اؤنملى بوراسى ديركى دونيادا يئنى بير آخيم “سول” حركتينى بير داها تئوريزه ائتمه يه باشلاميش و “سول” حركتينين گله جهيينه عاييد چاليشماقدادير. بو قونودا طرح اولونموش، ان اؤنملى تئورى لردن بيريسى ده “آنتونيونگرى” و “مايكل هارت”ين ايرهلى سوردوكلرى “ايمپيراتورلوق” آدلانميش تئورىلرى دير. بورادا بيز بو آخيمى طرح ائتمك آماجيندا اولاراق بو تئورى نين تاماميلا قووتلنديرمهيى يا خود رد ائتمه يينى هلهليك تئز بيليريك، بو قونودا آرتيق قايناقلارى آراشديرمايا احتياج گؤرونور )هله ليك آذربايجان ضيالى لارى بو قونودان خبرسيز قالمالسين دئديك( “نگرى “يه گؤره “ايمپيراتورلوق” آرتيق بير كينايه كيمى ايشله يلير و “ايمپيراتورلوق”دان آماج، گؤرونمز و سوبژه بير ايقتيداردير )كاپيتاليزمين ان گليشميش و يئنى ايقتيدارى( وورغولاييريق، اوخوجولاريميز “ايمپيراتورلوق” ايفادهسى نى يادداشلاردا قالميش اسكى آنلاميندان آييرمالى ديرلار. “نگرى”نين “ماركسيسم فلسفه مكتبينه عاييد تنقيدى باخيشلارينى بلكه “ماركسيسم”ده بير نوع “دوزهم پوزماق” سانماق اولور “نگرى”نين “ايپميراتورلوق” تئورى سينين اؤنملى اؤزه لليكلرى بونلاردان عيبارتدير: 1- “ايمپيراتورلوق” سونوندا ائورنسل(6)بير جمهورلوقدور 2- “ايمپيراتورلوق” قاپساييجى و سينيرسيز بير دوزهمله قاسارلانميش(7)و حاضيرلانميش بير ايقتيدارين اويغونلاشديريلماسى و ايشه سالماسى دير 3- “ايمپيراتورلوق” ايچره زهر كيمى قارشيت(8)موازنه لر واردير 4- بو “ايمپيراتورلوق”ون اؤزهل بير مركزچى ليك و اؤندهرليگى(9)يوخدور )حاتتا “آمئريكا” اؤلكه سى ده بو گؤزه گؤرونمز كاپيتاليزم ايمپيراتورلوغونون تكجه اؤنملى بير اويه سى دير(5 .((10- “ايمپيراتورلوق”ون )”نگرى”نين قيد ائتديگى اؤزهل آنلاميندا( ياييلماسى امپرياليزم ياييلماسى ايلا فرقلى دير، “ايمپيراتورلوق” سومورگه چى ليك(11)ساحه سينده، فتح ائدن، ياغمالايان، قتلعام ائدن و خالقلارى كؤله لشتيرن ميللت - دؤولتلره دايانماماغدادير. نيهايت “ايمپيراتورلوق”ون گليشمه(13)سينين و ياييلماسينين تملينده باريش آرايشى اولدوغو اونوتمامالى دير. 6- چئشيدلى امپرياليست اؤلكه لر بير بيرى ايله ساواشماق يئرينه اؤز يارارلارينى تأمين ائتمك اوچون باريش آرايشى ايچينده ديرلر؛ بو امپرياليست اؤلكه لر بير بيرىلرينه قارشى اولسالاردا يئنى بير دؤنم نقطهسينه اينانيب و بير بيرى لرينى حيمايه ائتمهيه اينانيرلار. 7) چاغداش دونيادا بيلگى، مال ماتئريال و سرمايه دن داهادا اؤنملى سانيلير 8- “نگرى” دئيير: “… سيستمده ييشدى، چونكو سؤمورو ده ييشدى…” يعنى دونيادا استعمارين نوعلرينين ده ييشديگى، سيستملرينده، ده ييشمهسينه سبب اولوبدور. 9- “نگرى”نين يوروتدوگو “ايمپيراتورلوق” تئوريسينده اؤزه ل چوخونلوق آنلامى، سينيف سال(14)بير آنلامدير و سينيف آنلامينين يئنى بير بوداغيدير يعنى “نگرى” و “هارت”ا گؤره، تكجه “پرولتاريا” يوخ، بلكه اونا تابع يادا حاتتا اونا قارشى اولان توپلومسال سينيفلاردا دئوريمجى اؤنم صاحيبى ديرلر. 10- “نگرى”يه گؤره، “ماركس”ين “ديه ر ياساسى”(15)بوتون ساحه لرده اورتادان قالخماقدادير، چونكو “ايش” و “ديهر”ين ايلگى لرى بير يؤنلو دئييل و گونوموزده ايلگى لرين دييشمه سى ندنسه “اوست تيكيلى”(16)و “آلت تيكيلى”(17)آنلاميندان گؤز يوممالى ييق. دئمك گونوموزده “ايش” محض داورانيش دئييل، بلكى “ايش” چاغداش دونيادا اؤزهل بير داورانيش اولاراق ديه رلنديريلير، بو داورانيش توپلولوق باخيميندان “دهير” اورهتن(18)يدير، “نگرى”يه گؤره “ايش” آنلامى دئيشيليب و “كاپيتاليزم” ياسالارى، توپلوملارين هر گوشه سينى آشيب بوتون توپلولوقدا ياييلماسينا سبب اولموشدور. “نگرى”يه گؤره گونوموزده توپلوملار “فابريكا - توپلوم” دئيشمه سينه معروض قاليبلار. )گرهيينده قاليبلار( و قالاجاقلاردا، “نگرى” بو اولايا، ياناشى: “ماركسيزم” ياسالارينى بير داهادا تنقيد ائديب ايصلاح ائتمك گرهكلى دير. گونوموزده )اؤزهلجه آوروپا و آمئريكادا( “ايش” آنلامى يالنيز ماددى ليكده قالمير و ديگر يؤنلره چكيلمكده بولونور، اؤرنه يين: دويغوسال ايش، فيكيرسل ايش، بيلگىسل ايش، “ترتيبلنميش باخيم ايشى”(19)هابئله “بيلگى سايار”لا ياپيلا بيلن ايشلرين چوخالديقيندان، ايش آنلامى جوهرى نينده دئيشمه سى ايرهلى گلير، “نگرى” دئيير: صنايعلشميش پورلتاريا سينيفى، توپلومدا اؤز تمل موقعينى اودوزموشدور، بو دئيشيمله ياناشى يئنه “نگرى” دئيير، ايش آنلامى بو دئيشيكليكلردن سونرادا ان اؤنملى آنلاملارين يئرينده دورماقدادير، آنجاق “ايش” آنلامى نين دئيشمه سى حكومتلرين دوزهمينى و اونلارين ياسالارينىدا دئيشه جكدير نيهايت. سيستم دئيشدى چونكو سؤمورو دئيشدى. “نگرى” دئيير: “ماركس”، “ايش” آنلامينى اينسان تاريخىنين جؤوهرى بيلميشدير، بو آنلام آشيرى گئتمه دئيل ترسينه، بيزيم زامانيميزا يئتهرلى دئييل. “نگرى” دئيير: ايندىكى )”فوكو” دئميشكن( “كاپيتاليزم” بوتون دونيانى قاپساييب و سيخيشديرير و يئنه، ايندى كى، “كاپيتاليزم”؛ توپلوملارى بير ديشارى سيز قورولوشا چئوريتديرير، بؤيله ليكله بو اولاى لار تنقيدچى ذهنلرى يئنىچى بير پروقراما دوغرو يؤنلدير: “اؤزونو يئنىدن برپا ائتمك، “پوزيتيو” وارليقى ياراتماق و راديكال دئوريمه يول آچماق”، “نگرى”يه گؤره، گونوموزده سوسياليزم قاريشيقليقى )كريزمى( و “ديه رياساسى” قاريشيقليقى )كريزمى( توپلومسال ديه رلنديرمكلرينى و يادداشلار شكيللنمهسينى آرادان قالديرا بيلمز. “نگرى”يه گؤره گونوموزده “ايش” آنلامى نين دئيشمهسى، موباريزه شكيللرينى ده دئيشديريب و دئيشديره جكدير. 12- موباريزه آنلامى: “نگرى” “پست مدرنيته” چاغيندا “موباريز” اولان كيمسه دن باشقا بير آنلام ايرهلى سوردورور. “نگرى” يازير: “خالق” فيگورو اورتادان قالخديقيندا، چوخونلوغون ياشامينى ان دوزگون ايفاده ائدن، “موباريز” كيمسه، آدلانير، “نگرى” بو گونكو “سول گوروش” موباريزين اؤرنه يينى “اوچونجو انترناسيونال” موباريزلرينه تاى اولدوغونو اينانمايير؛ او دئيير، بو گونكو موباريز كئچميشدهكى موباريزلره تاى، “ديسيپلين”لى و گؤره و، تمليندن حركت ائدن دئييل، بو گونكو موباريزين هر چئشيد حركتى بير “ايدهآل” پلاندان ايرهلى گلمير، ترسينه بو گونكو موباريز، هر آن موباريزهنين يوللارينى يئنىدن يئنىيه كشف ائتمهلى دير. “موباريز” و “موباريزه”يه ياناشى، “نگرى” “فرانسيس” افسانه سينى نقل ائدير، بو افسانه يه اساسن “فرانسيس” بير قدديسايدى، او يوخسوللارا قاريشيب “كريستيان”(20) ليقدا يئنى دوغماقدا اولان “كاپيتاليزم” آراجلارى و ديسيپلينلرى رد ائتدى. “نگرى”يه گؤره گونوموزده، “ايمپيراتورلوق” ايقتيدارى سفالتى نين قارشىسينا وارليقين نشئه سينى چيخارتمالى ييق، بو دئوريم هئچ بير گوجون كنترولونا كئچمزدير چونكو “نگرى”يه گؤره چاغداش دئوريم و “كمونيزم” ايش بيرليگى و دئوريم، سئوگى ايچينده، بسيطليك ايچينده و حاتتا معصوملوق ايچينده اؤزونو گؤستره بيلير. اؤزهت حالدا، “نگرى”يه گؤره سؤمورونون دئيشمه سى سيستمى دئيشير و “ديه رياساسى” دئيشير، بو دئيشمه لرله ياناشى “سينيف” آنلامى و “پرولتاريا” سينيفينين، آنلامى دا دئيشير، بؤيله جه صنايعلشميش “پرولتاريا” اؤز كئچميش اؤنمى نى ايتيرير، يئنهده بونلارا ياناشى موباريزه طرزلرى و “موباريز” اولان كيمسه نين اؤزهلليكلرى دئيشيلير، اؤرنك اوچون “نگرى” آوروپادا “طيب باجى لارى”(21) حركتينه آييد دئيير، بونلارين گؤردوكلرى ايش هم دويغولودور هم ده فنلى يؤنلرى واردير، بو “طيب باجى لارى” توپلومدا اؤز ايشلرينين اؤزلليكلرينى نه اينكى طرح ائده بيليبلربلكى توپلوموندا ديققتينى اؤز ايشلرينه و اونون اؤزلليكلرينه چكه بيلميشلر و بؤيله ليكله بونلار موباريزهده يئنى يوللارا ال تاپا بيلميش و بو سورهنين آردينجا يئنى تشكيلاتلانديرماق يوللارينى دا كشف ائده بيلميشلر. باشقا بير بنزهر: 1987 جى ايلده بير دئوريمجى - عصيانچى قروپ، (Act-up)”ايدز” خستهلى يى “كريزمينه” )قاريشيقليقينا( قارشى “نيويورك” شهرينده قورولموشدور، بونلارين موباريزه يوللارى و اؤز كشف ائتديكلرى موباريزه يوللارى بونلاردان عيبارتدير: 1- سننت اوزره توپلومسال ياسالاردان بويون قاچيرما 2- مدرن ايلگى آراجىلاريندان(22)”قرييلا”(23)جاسينا عكس ايستيفاده ائتمك 3- پولتيكال اينجه صنعت 4- گئنل قاريشيقليق 5- دؤولت توپلانتى لارينى ائتكى لنديرمك 6- طبسل كنگرهلر 7- “تلويزى يا”نين جانلى يايينلاريندان فايدالانماق يادا اونلارى ائتكى لنديرمك )نفوذ ائتمك(. بو قروپ “ايدز” خستهلى نين فنلى ساحه لرينده داخيل اولوب تداوى تجرويه لرينى قازانديقدان سونرا اؤزل داوالار و اؤزل تداوى يوللارينى سئچمه يه عاييد مركز دؤولتلرينه زور گليرلر… 13- “نگرى”يه گؤره بوگون “پرولتاريا”يا، عاييد انترناسيوناليزمين زامانى نين كئچتيگينى آچيقجا قبول ائتمهلى ييك )”ايش”، “ديه رياساسى” و خالق فيگورونون گئت - گئده اورتادان قالخماسى نه دهنينه هابئله صنايعلشميش پرولتاريانين سينيفسل اؤنمى نين اسكليمه سى نهدهنينه( بو سطيرلرين يازارلارينا گؤره “نگرى” كلاسيك “ماركسيسم” ساحه سينده “دوزهم پوزوجو”(24)بير ضيالى اولاراق يئنى دن دونيادا “سول” باخيشينى رئال حالدا برپا ائتمك آماجيندادير، او “ماركسيزم” و “ماركسيزم”-ه ياپيشديريلان دگملاردان دوغرولوق چكينمه كدهدير بونا عاييد كلاسيك “ماركسيست”لر شيددتله “نگرى”نين “ايمپيراتورلوق” تئورىسى له قارشى قارشى يا چيخيرلار و “نگرى”نين “كائوتسكى”دن ائتكيلنمه سى نى ايضاح ائديرلر )”كائوتسكى”نين “سوپر امپرياليزم”-ه عاييد يازديقلاريندان( بو قونويو “پى يئتر و دى ناردو” Nardo()Pietro Di”ايمپيراتورلوق يوخدور” آدلى مقاله سينده ايضاح ائديب و كلاسيك ماركسيستلر طرفيندن “نگرى”نين فيكيرلرينى نيهايتده “كاپيتاليزم”-ه خيدمت ائدن بير فيكير بيلير. دوغروسو، بورادا، بيز “نگرى”نين فيكيرلرينين تكجه تيترلرينى يازا بيلميشيك بيز اينگليز ديلينه احاطه سى اولان ضيالى لاردان )بو قونوايلا ماراقلانانلاردان( “آنتونيو نگرى” و “مايكل هارت”ين كيتابلارينى توركجهيه چئويرمه يه يارديم ديلهييريك، تأسفله گونوموزده حاتتا فارس ديليندهده “نگرى”دن آزاراق چئورى الده واردير، ظنايميزجه بو قونو، ايراندا بوتون خالقلار آرا ضيالى لرين دونياداكى چاغداش دوشونجه لردن اوزولمه يينى گؤسترير. حؤرمتلى اوخوجولار! بو مقاله ده كلاسيك “ماركسيزم” و دونيادا “يئنى سول گوروش”لرين اؤنملى فيكيرلرى، حضورونوزدا تقديم اولدو، دوروموموزا عاييد بونلارين آرا دوشونمك بيزيم اؤنرى ميزدير، نه اولور فيكيرله شين… اتك يازىلارى 1- زاويه 2- فارسجا: بنا به ضرورت، آمدِ كار 3- فارسجا: به سببِ 4- “دوزهم پوزماق” فارسجا: ساخت شكنى 5- فارسجا: دنيا 6- فارسجا: جهانى 7- فارسجا: برنامه ريزى شده 8- فارسجا: متضاد 9- فارسجا: رهبريت 10- فارسجا: عضو 11- فارسجا: استعمارگرى 12- فارسجا: برده كردن 13- فارسجا: تكامل، پيشرفت 14- فارسجا: طبقاتى 15- فارسجا: “قانون ارزش” 16- فارسجا: روبنا 17- فارسجا: زيربنا 18- فارسجا: توليدكننده 19- فارسجا: تلفيقِ كار مراقبتى 20- بورادا فارسجا: مسيحيت 21- فارسجا: زنان پرستار 22- فارسجا: رسانه هاى ارتباطى 23- فارسجا: چريك 24- فارسجا: ساخت شكن. داشدان داشا6 كلاسيك ماركسيسم آختاريش: نادير ازهرى - نيگين نوادهرضى ايضاح: “جيزما - قارالار” سيرا مقاله لرينده “ادبيات و سياست” بؤلومونده، ادبيات و سياست ايلگى سى نى )اؤز ظنايمجه( آچيقلاميشام، او سيرا مقاله لرده كولتورهل آچى(1)دان نئچه پولتيكال قونويا باخميشايديم. اينديسه “داشدان داشا”! سيرا مقاله لر، دوغروسو آذربايجاندا چاغداش )وورغولاييرام: چاغداش( پولتيكال دوشونوش يارانماغينين آرزى سيدير. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى دونيادا كولتوره ل و پولتيكال آنلاملارين دهييشمه سينى دهريندن دوشونوب بيلمه لى و بو يئنى آنلاملارا تنقيد آچى سيندان باخمالى ديرلار يعنى زامانين گه تيرگه(2)سى نه ده(3)نينه، كلاسيك پولتيكال دوشونوشلرين دوزه مينى پوزماق(4)، اويغون گؤرونور. ظنايمجه آذربايجان ضيالى لار و پولتيكاچى لارى، “ميللت”، “عدالت”، “سياست”، “ميللى دؤولت” )دؤولت شكيللرينى( و “ايدئولوژى” آنلاملارينى باشدان باشا يئنى دن تعريف ائتمه لى ديرلر. اومود، خالقيميزين باشى داشدان داشا دهيمه سين. ديل، ايدئولوژى آنلاميندا بو سطيرلرين يازارينا گؤره )”ترى ايگلتون”دان ائتكى له نه رك(. ايدئولوگيانين آدليم آنلاملاريندان باشقا، آيرى بير آنلامى دا اولا بيلير، هر توپلومداكى اينسانلارين ياشاييشينا غاليب اولان دوروم و غاليب حالدا ده يهر سانيلان دوشونجه يا دوشونجه لر و بير باخيش طرزينين چوخونلوغو، بير توپلومون گئرچكته بيلر - بيلمز، اصلى ايدئولوگياسيدير، بنزه ر اوچون بير توپلومدا منفعتچى ليك روحيه سى غاليب اولان حالدا او توپلومدا اوست - اوسته منفعتچى ليك؛ بير نوع غاليب ايدئولوگيادير؛ آيديندير ايدئولوگيانين بو تعريفى، ايدئولوگيانين كلاسيك تعريفلريندن چوخلو فرقلى دير. بؤيله ليكله خصوص “اوچونجو عالم” اؤلكه لرينده توتاليتاريزم زوروندا هر شى و هر قونو نئجهكى دئييليب پولتيكال يؤن تاپا بيلير، ايدئولوگيادان دئدييم يئنى تعريفه گؤره بيزيم اؤلكه ده ايللردير بنزهر اوچون اينسانين حاتتا گئينيش طرزلرى ده ايسته ر - ايسته مز، پولتيكال بير حركت حسابلانيب و حكومت دهيه رلرينى قبول ائديب ائتمه مه يينين گؤسته ريجى سى اولوب و اولا بيليرده. حؤرمتلى اوخوجولار! بورادا ديل قونوسونون اؤنملى ايدئولوژيك )ايدئولوژيدن دئدييم يئنى تعريفه گؤره( رللارينى آچيقلاماق ايسته ييرم، بير بنزهر: فرانسه نين بؤيوك دئوريميندن سونرا (1789) هر كس )او زاماندا( “وطنداش” كلمه سينين يئرينه مثلن “آقا”، “خانيم” يا اشرافلارين لقبلريندن فايدالانسايدى “گيوتين”-ه تاپيشيريلمالى ايدى. دئدييم بنزهرده بير حكومتين “ديل”دن تام پولتيكال فايدالانماغينى و اؤز نفعينه “هنجار” بير ديل ياراتماغى اوچون چاليشماغينى آيدينجاسينا گؤروروك، بورادا “هنجار” ديله عاييد پولتيكال يؤندن ايضاح وئرمهلى يم، بو سطيرلرين يازارينا گؤره هر زاماندا هنجار ديله اينانماق و اونو دانيشيقدا و يازيدا رعايت ائتمك بير نوع )وورغولاييرام، بير نوع( ايقتيدار و قدرت آراماق، يادا بير نوع ايقتيدار و قدرته تابع اولماقدير باشقا يؤندن حاتتا بير توپلومون چئشيدلى سينيف(5)لرى آراسيندادا تام )وورغولاييرام تام( اورتاق ديل و تام هنجار ديل يوخدور بنزه ر اوچون بير سينيف ايچره فلارافات سانيلان بير كلمه، باشقا بير سينيف ايچره ايهانت سانيلا بيلير. “هنجار ديل” آدينا تثبيت اولان قونو، تاريخ بويو چئشيدلى اؤلكه لرده و توپلوملاردا بير جاماعات يا بير غاليب گلن قروپون اؤزل يارارلاريندان آسيلى اولوبدور، دوشونجه صاحيبلريميز اونودماسينلار، تاريخ بويو توتاليتر كولتورلر و توتاليتر فيكيرلر هر جاماعت هابئله هر قروپ ايچره بوتون خالق ديلى آدينا )وورغولاييرام: بوتون خالق ديلى آدينا( ايرهلى سوردورولوبدور. دئدييم كيمى توپلوملاردا “هنجار ديل” ايقتيدار مركزلرى و دؤولتلرين باخيشيندان آسيلى دير، گؤنوموزده و بيزيم آذربايجاندا يازيچى لار اوچ معيارديله ايسته ر - ايسته مز آرتيق ماراق گؤستريرلر: 1) “ايسلام جمهوريتينين” “صدا - سيما”سيندان ياييلان توركجه! 2) “باكى”دا معيار ديل سانيلان توركجه 3) توركيهده معيار ديل سانيلان توركجه، آمما هئچ كس فيكير وئرميركى هر دؤولتين يا هر توپلومون معيار ديلينين قبول ائديلمه سى اؤز - اؤزونه و نيهايتده او دؤولتين و او توپلومون گيزلى و آيدين كولتورهل و پولتيكال باخيشينى قبول ائتمه يه گتيريب چاتديرا بيلير، حاتتا ايهر او معيار ديلى رعايت ائدن يازيچى او دؤولتله )اؤز عالمينده( قارشى - قارشىيا دورموش اولسادا. بوگون آذربايجانيميزدا بير تورك يازيچى نين چارهسى نهدير؟ بو ديلده يازى - پوزونون اولماديغى و بو ديلين گونو - گوندن ماتئرياللارينين الدن گئتمه سى، يازيچى لارين اوخوجولارينى اللريندن آلاركن اوخوجولاريدا اؤز ديللرينده اوخوماغدان محروم ائدير. ظنايمجه: 1) ديل قونوسونا و ديليميزه دويغولو ياخينلاشماغى هله ليكده اولسا باشدان ائديب، اونون فلسفى و پولتيكال وارليغينا آرتيق اؤنم وئرمهلى ييك 2) فارس اثرلرايله دهريندن تانيش اولمالى ييق آمما توركجهميزين دورومونا گؤره و ايستيحاله دن )آسيميلاسيوندان( قاچماق اوچون، آنلايا - آنلايا فارس كلمه لرين چوخونو بير پروسه ده ديليميزدن سيلمهلى ييك، بو سؤز ظن ائتديينيز وطن سئورليك ماهناسيندان دئييل، دئمهلى بيزيم تورك ديلينده يازى - پوزونون اولماديغى و فارس قايناقلار و ايلگى آراجى لارى بيزيم اولان - قالان كلمه لريميزى )حاتتا خالق ايچره( گئت - گئده آرادان آپارير، كولتور و آنلام باخيشيندان بيز مثلن “جمالزاده”دن “گلشيرى”يه قدر اوخويوب آنلامالى ييق آمما بو سؤز دليل اولماز فارس كلمه لرينى و بعضن اؤزهل آنلاملارينى اؤز توركجه ميزه يوكلهدك يوخسا بيزيم ديليميز گئت - گئده بونداندا آرتيق عيبهجر اولاجاقدير. 3) باكى و توركيه دهكى معيار ديله عاييد، بو ايكى معيار ديلين تام قبول ائديلمه سى نيهايتده بيزيم يازيچى لاريميزى اونلارين قويروغو ائده جكدير! بونودا قيد ائتمهلى يم: باكى لى و توركيه لى يازيچى لارين بير چوخو اؤز ظنلرى ايله، بيزى توركى يازماغا دعوت ائديرلر، اونلار گيزلى يادا آيدين حالدا بيزه قوش باخيشى لا باخيرلار، بو سؤزو اونودمايين و سادهجه اونلارين احتيمال آلقيشلارينا گووه نمهيين 4) فارس توتاليترلرينين ايلگى آراجى لارى و قايناقلارى لا قارشى دورراق آذربايجان جمهوريتى و توركيه جمهوريتى نين معيار ديلينى قبول ائتمه مهلى ييك، باكى و آنكارانين اؤزهل كلمه لر و قئرامئر نكته لريندن فايدالانماق بيز اوچون اؤزهل بير ديققت و ذوق ايسته يهجك، اؤيله كى بيزيم توركجه ده كوبود دوشمه سين، بيز اوچون بو ايش خطاسيز اولا بيلمز. دئمه لى بو سؤزلر بير “اوچ بوجاغلى”(6)رسم ائدير، بيزيم آذربايجانين توركجه سى )خالق آرا دانيشيلان توركجه( و باكى لا آنكارادا دانيشيلان توركجه، هر بيريسى بو اوچ بوجاغلى نين بير بوجاغيدير(7)، بو اوچ بوجاغلى دا باكى و آنكار توركجه سيندن فايدالاناراق و فايدا وئرهرك اونلاريلا سينير باغلاييريقدا، بو اوچ بوجاغلى نين اوجو بوگون ايستيحاله يه اوغراميش تورك ديليميزه و اونون توتاليتر و گئريچى مدافعلرينه يوگورور، بو اوچ بوجاغلى دوروم آنتى شووينيستى بير سونگودور(8)و ايستيحاله يه اوغراميش توركجه ميزى و اونون سببلرينى نيشان توتوبدور بيز بو اوچ دؤولتين تورك ديلينده معيار ديللرينى قبول ائتميريك و قبول ائتمه مهلى ييك، يوخسا: 1) يا فارس ايلگى آراجى لارينين يوگورتوسو بيزيم ديليميزى تام ايستيحاله يه دوغرو آپاراجاقدير 2) يادا بيز نيهايتده باكى و آنكارا يازيچى لارينى يامسيديب بيلر - بيلمز، چئينه - توپور ائده جهييك، ظنايمجه آوانگارد “معيار ديل” اودوركى اؤز هلهليك اولدوغونو هر زامان خاطيرلادا. بيز توتاليتاريزمين خط و قئرامئرينه )فارس ديلينده ايستيحاله يه اوغراميش قئرامئرينه( پلانلى يوگورمه لى ييك. آرتيرمالى يام، توتاليتاريزم تكجه بير يا نئچه حكومت دئييل بلكه تاريخ بويو حاتتا خالق ايچره يئرينه دوشموش و رايج اولموش ايستيبدادى طرزلر فيكيرلر و عنعنه لرده اولا بيلير و بعضن توتاليتاريزم بونلارى آذربايجان خالق كولتورو و خالق ديلى آدينا بيزه يوكله دير. حؤرمتلى اوخوجولار! هر اؤلكهده هر كس معيار ديله چوخ احتياط و آچيق فيكرايله ياخينلاشمالى دير، چوخلو حكومتلر، خالق ديلى آديلا پسيكولوژيك و پولتيكال يؤندن ديل، خط و كلمه لردن اؤز ايقتيدارلارينا عاييد ترس ايستيفاده ائديرلر و ائده جكلر، هر كيمين هر قروپون هر خالقين هر حكومتين يازى و دانيشيق اسلوبو معيار اولاركن گئرهك بير آلترناتيوى اولسون، من، يا سن، فرق ائتمز. ظنائديرم هر توپلومدا واحيد بير معيار ديلين حاكيم اولماغى ظاهيرده اويغونلوق ياراتسادا، اصلينده اينسانلارين فيكرينى باغلايير يادا سينيرلى ساخلايير، ايهر قبول ائتسككى اينسان بيلديگى كلمه لر قدهر فيكيرله شه بيلير، پس هر هانكى معيار ديلى قبول ائتمكله تكجه او معيار ديل قدهرى دونيانى دوشونمك اولور، آنجاق بعضن بؤيله نظره گليركى، منيم بو سؤزوم، گئرچكله شن حالدا ديل ساحه سينده توپلوملاردا بير نوع قارما - قاريشيقليق آرايا گتيره جكدير آمما كؤكدن بؤيله اولماياجاق چونكو هر حالدا و هر توپلومدا بير حكومت يا ايقتيدار مركزى بير معيار ديلى، او توپلوما قبول ائتديرهجك، بو آرادا و بو دونيادا بلكه ضيالى لارين بير ايشىده توتاليتاريزمين و حكومتلرين قاباغينى آلماق اوچون ديل ساحه سينده آلترناتيو بير دوروم ياراتماغدير، حاتتا ايهر بير زامان او آلترناتيو ديل اؤزو گئت - گئده معيار ديله چئوريلسهده، اوندا، يئنه ده باشقا بير آلترناتيو ديل، ياراتمالى ييق. حؤرمتلى اوخوجولار! ديل ساحه سينده )حاتتا ابدى( توتاليتاريزمه قارشى )ابدى( اوپوزيسيون اولماق! هله ليك بودور آماجيم، نه اولور سيزايله فيكيرله شك… اتك يازىلارى: 1) زاويه 2) فارسجا: بنا به ضرورت، آمدِكار 3) فارسجا: به سببِ 4) “دوزهم پوزماق” فارسجا: ساخت شكنى 5) بورادا و فارسجا: طبقه )اجتماعى( 6) مثلث 7) ضلع فارسجا: سرنيزه |